ठाणे प्रतिनिधी :- माया खिल्लारे
महाराष्ट्राच्या इतिहासात ३ एप्रिल हा दिवस अत्यंत वेदनादायी आणि भावनिक म्हणून ओळखला जातो. हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी इ.स. १६८० रोजी रायगड किल्ल्यावर अखेरचा श्वास घेतला आणि संपूर्ण स्वराज्यावर शोककळा पसरली.
रायगड हा किल्ला केवळ दगडांचा नव्हे, तर स्वराज्याच्या वैभवाचा आणि संघर्षाचा साक्षीदार होता. इ.स. १६७४ मध्ये याच किल्ल्यावर शिवाजी महाराजांचा भव्य राज्याभिषेक झाला आणि स्वराज्याची अधिकृत राजधानी म्हणून रायगडाची ओळख निर्माण झाली. याच गडावरून महाराजांनी न्याय, शिस्त आणि लोककल्याणावर आधारित आदर्श राज्यकारभार उभारला.
शिवाजी महाराजांच्या अखेरच्या काळात त्यांची प्रकृती खालावत चालली होती. आजारपणामुळे ते अशक्त झाले होते, तरीही स्वराज्याची काळजी त्यांच्या मनात कायम होती. अखेर ३ एप्रिल १६८० रोजी त्यांनी रायगडावर देह ठेवला आणि इतिहासातील एक तेजस्वी अध्याय संपला.
महाराजांच्या निधनानंतर संपूर्ण राज्यात शोकाची लाट उसळली. एक पराक्रमी योद्धा, दूरदृष्टी असलेला शासक आणि जनतेचा खरा राजा हरपल्याची जाणीव प्रत्येकाला झाली. रायगडावरील त्यांच्या समाधीस्थळाला आजही लाखो शिवभक्त भेट देतात आणि कृतज्ञतेने अभिवादन करतात.
दरवर्षी ३ एप्रिल रोजी राज्यभरात विविध कार्यक्रम, अभिवादन सोहळे आणि स्मरणदिन पाळून छत्रपती शिवाजी महाराजांना श्रद्धांजली अर्पण केली जाते. त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा संकल्प यावेळी केला जातो.
समारोप:
३ एप्रिल हा दिवस जरी “काळा दिवस” म्हणून ओळखला जात असला, तरी तो छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या शौर्य, स्वाभिमान आणि लोककल्याणाच्या कार्याची उज्ज्वल आठवण करून देणारा आहे. रायगड आजही त्या महान इतिहासाचा जिवंत साक्षीदार म्हणून उभा आहे.