
ठाणे प्रतिनिधी :- माया खिल्लारे २२ जुलै
भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या इतिहासातील २२ जुलै १९४७ हा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. याच दिवशी संविधान सभेने भारतीय तिरंग्याला अधिकृत मान्यता दिली. राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी असलेले अशोकचक्र हे केवळ एक चिन्ह नसून ते न्याय, समानता, प्रगती आणि अखंड गतिमानतेचे प्रतीक मानले जाते.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात राष्ट्रध्वजावर चरख्याचा समावेश होता. मात्र स्वतंत्र भारताच्या सर्वसमावेशक आणि लोकशाही मूल्यांचे प्रतिनिधित्व करणारे चिन्ह म्हणून अशोकचक्राचा स्वीकार करण्यात आला. सम्राट अशोकाच्या सारनाथ येथील धर्मचक्रावर आधारित असलेल्या या चक्रामध्ये २४ आरे असून ते मानवतेचा, कर्तव्याचा आणि विकासाचा संदेश देतात.
भारतीय संविधानाचे शिल्पकार भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी समता, बंधुता आणि न्याय या मूल्यांवर आधारित राष्ट्र उभारण्याचा विचार मांडला. अशोकचक्र ही त्याच मूल्यांची प्रतीकात्मक अभिव्यक्ती मानली जाते. त्यामुळे तिरंग्याच्या मध्यभागी असलेले अशोकचक्र भारतीय लोकशाहीच्या आदर्शांची सतत आठवण करून देते.
आज २२ जुलै रोजी राष्ट्रध्वज स्वीकृती दिनानिमित्त देशभरातून तिरंग्याला आणि संविधानिक मूल्यांना अभिवादन करण्यात येत आहे. भारतीय तिरंग्यातील अशोकचक्र हे देशाच्या प्रगतीचा, समानतेचा आणि लोकशाहीचा अखंड प्रवास दर्शवणारे प्रेरणादायी प्रतीक म्हणून ओळखले जाते.