ठाणे प्रतिनिधी : माया खिल्लारे
आज २३ फेब्रुवारी रोजी महाराष्ट्रासह देशभरात महान समाजसुधारक, कीर्तनकार आणि जनजागृतीकार संत गाडगेबाबा यांची जयंती उत्साहात साजरी होत आहे. अंधश्रद्धा, अस्वच्छता आणि सामाजिक विषमता याविरुद्ध आयुष्यभर संघर्ष करणाऱ्या या थोर संताने समाजप्रबोधनाची ज्योत प्रत्येक गावात प्रज्वलित केली.स्वच्छतेतून समाज जागृतीचा संदेश संत गाडगेबाबा जिथे जिथे गेले, तिथे त्यांनी प्रथम हातात झाडू घेतला. “स्वच्छता हीच सेवा” हा त्यांचा जीवनमंत्र होता. कीर्तनाच्या माध्यमातून त्यांनी लोकांना स्वच्छतेचे, शिक्षणाचे आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचे महत्त्व पटवून दिले. त्यांनी समाजातील अंधश्रद्धा, रूढी-परंपरा आणि आडमुठ्या प्रथांवर कठोर शब्दांत प्रहार केला.
शिक्षण आणि सेवाभावाची परंपरा
गरीब, वंचित आणि गरजूंसाठी धर्मशाळा, विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृहे, गोशाळा आणि अन्नछत्रे उभारून त्यांनी मानवसेवेचा आदर्श निर्माण केला. त्यांच्या कार्यामुळे हजारो लोकांना आधार आणि दिशा मिळाली. *“मानवसेवा हीच ईश्वरसेवा”* हा विचार त्यांनी प्रत्यक्ष कृतीतून जगाला दाखवून दिला.
समतेच्या विचारांची जोड
संत गाडगेबाबांचे कार्य सामाजिक समतेच्या चळवळीशी जोडलेले होते. त्यांनी समाजातील अन्यायकारक भेदभावाविरुद्ध आवाज उठवला. त्यांच्या विचारांना पुढे नेणाऱ्या समतावादी प्रवाहात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांशीही सुसंगती दिसून येते. दोघांनीही शिक्षण, स्वाभिमान आणि समतेवर भर देत समाजपरिवर्तनाचा मार्ग दाखवला.
आजची प्रेरणा
आजच्या आधुनिक काळातही स्वच्छता, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि सामाजिक बांधिलकी यांचे महत्त्व कमी झालेले नाही. संत गाडगेबाबांचे जीवनकार्य आपल्याला सतत प्रेरणा देत राहते की समाज बदलायचा असेल तर सुरुवात स्वतःपासून करावी लागते.
संत गाडगेबाबा जयंतीनिमित्त त्यांना विनम्र अभिवादन आणि कोटी कोटी प्रणाम.